Dodaj do ulubionych Dodaj do ulubionych
  Kontakt
  Biuletyn

   Linki 
















Supernauczanie

Przedmowa
Czym jest supernauczanie?
Składniki kompleksowego działania
SUPER
samo-nauczanie
Rytmiczne oddychanie
Kursy języków obcych


SUPERNAUCZANIE



OPIS METODY SUGESTOPEDYCZNEJ


     W 1971 roku nakładem sofijskiego wydawnictwa NAUKA l IZKUSTWO, ukazała się rozprawa Łozanowa pt. "Sugestologia". Łozanow wyróżnia w niej pojęcie sugestii, oddzielając je, po pierwsze - od hipnozy, po drugie - od perswazji, po trzecie - od przekazywania wiadomości, po czwarte - od konformizmu, który każe ludziom, mniej lub bardziej świadomym atmosfery zastraszenia, przejmować poglądy jednej określonej grupy. Na tym tle sugestia jest czymś zupełnie innym ponieważ nie onieśmiela i nie zniewala, ale - funkcjonalnie sprzęgając świadomość z podświadomością - uruchamia w człowieku ukryte siły i ukryte zapasy energii. Nauczanie za pomocą sugestii różni się też od nauczania w trakcie snu, czyli od metody zwanej ,,hipnopedią". Propagowaną w latach sześćdziesiątych naukę przez sen Łozanow odrzuca, gdyż proces ten zachodzi w sposób nieświadomy, a stresy wpływają hamująco na przyswajanie wiedzy. Aby osiągnąć dobre wyniki w nauce, potrzebny jest w czasie snu stan głębokiego odprężenia i odblokowania psychicznego. Jak wykazały doświadczenia, istotne jest osiągnięcie tego stanu, a nie sam sen.
     Sugestopedia znana na Zachodzie pod nazwą supernauczania (superlearning) jest holistyczną metodą nauczania opartą na zasadzie harmonii między ciałem a umysłem. Twórca tej metody prof. Łozanow wyszedł z założenia, że człowiek wykorzystuje tylko 10 do 15% swoich intelektualnych możliwości. Dlatego też doprowadzając się do głębokiego stanu odprężenia ciała i umysłu w połączeniu z rytmicznym oddychaniem, odpowiednią muzyką i sugestiami, można bez trudu przyswoić znaczną ilość wiedzy.
     Całkowite zniesienie wszelkich blokad hamujących proces uczenia się oraz innego rodzaju przeszkód tkwiących w psychice przyspiesza - jak wykazały badania - aż do 20 razy zapamiętywanie nowych informacji. Dlatego też podstawę sugestopedii stanowią różne ćwiczenia relaksacyjne. Metoda opracowana przez Georgia Łozanowa nadaje się wyśmienicie nie tylko do nauki języków obcych, ale również do wszelkich innych dziedzin wymagających przyswojenia dużej ilości wiedzy w krótkim czasie.
     Inspirację do poszukiwań stanowiły: muzykoterapia, nauczanie we śnie, hipnoza, trening autogenny, psychodrama, radża joga oraz ćwiczenia rozwijające zdolności parapsychiczne. Sam prof. Łozanow tak o tym mówi:
     "Sugestologia powstała w czasie pracy klinicznej z chorymi. Sugestia jest bowiem podstawowym elementem w psychoterapii. Zajęcie się problemami sugestii w zakresie psychoterapii, a szczególnie w leczeniu schorzeń psychosomatycznych, doprowadziło stopniowo do ukształtowania się sugestologii jako nauki. Oczywiście w psychoterapii stosuję ponadto wiele innych metod - hipnozę, odreagowywanie, psychoanalizę, psychodramę itp. Sugestologia, jako nauka, zajmuje się głównie problemem możliwości odkrycia rezerw w ludzkiej osobowości zwykłymi sposobami - bez hipnozy, którą można osiągnąć przy pomocy sugestii, ale która sama sugestią nie jest i nie jest także czynnikiem sugestywnym. Wszystkie czynniki, które nas sugerują, zostały w sugestologii teoretycznie opracowane, uargumentowane, sprawdzone eksperymentalnie i znalazły już swoje miejsce w praktycznym zastosowaniu.
     Sugestologia może być wykorzystana w wielu dziedzinach życia, nie tylko w klinice, ale między innymi również w procesie nauczania. Zastosowanie jej w dydaktyce zrodziło sugestopedię - naukę, która w procesie nauczania bierze pod uwagę wpływ takich czynników jak oddziaływanie zachowania nauczyciela i jego wyglądu zewnętrznego, wpływ muzyki, oddziaływanie sztuki, jako jednego z najsilniejszych czynników sugestywnych. Sugestologia to również nauka, która bada jaki wpływ na wyniki nauczania ma specjalne opracowanie materiału nauczania pod kątem łatwiejszego przyswajania i utrwalania go w mózgu, przy jednoczesnym uruchomieniu rezerw; jak wpływa relaks lub tak zwany przez nas relaks skoncentrowany (maksymalna koncentracja przy maksymalnym relaksie) bada, jak przy pomocy muzyki i sztuki, w ogóle osiągnąć łatwiej stan skoncentrowanego relaksu.
     W naszym instytucie, od chwili jego powstania, to znaczy od 1919 roku, pracujemy nad problemem rezerw osobowości człowieka w procesie nauczania. Środki, jakie stosujemy w celu ujawnienia tych rezerw, nie tłumią osobowości jednostki, nie ograniczają jej wolności, nie podporządkowują jej, a wręcz przeciwnie - wyzwalają ją od wszelkiego ulegania autorytetom.
     Człowiek uczy się rozumieć, co i jak na niego wpływa, i jak może to wykorzystać dla swojego rozwoju".
     Sugestopedia prof. Łozanowa zawiera sporo elementów wzorowanych na jodze. W Bułgarii jest wiele osób praktykujących jogę. Podstawą systemu radża jogi jest opanowanie umysłu i koncentracja. Wskutek ćwiczeń ascetycznych, praktyk oddechowych i innych ćwiczeń, następuje rozwój tzw. "sił siddhi", czyli sił wyzwalających różne parazmysłowe zdolności. Georgi Łozanow odbył w latach sześćdziesiątych podróż do Indii i odwiedził tam różne ośrodki jogi i centra medytacyjne. W Instytucie Śri Yogendry w Bombaju poznał Yogiego Sną, adwokata z zawodu, adepta jogi, który po roku specjalnych ćwiczeń był w stanie zapamiętać liczby składające się z 18 cyfr. Zafascynowało bułgarskiego psychologa, jak w instytutach wedyjskich wyspecjalizowani bramini potrafili recytować z pamięci liczące po kilkaset stron traktaty sanskryckie. Pamięć swoją kształtowali oni poprzez ćwiczenia jogi i medytację. To właśnie dzięki technikom jogi bramini potrafią - jak twierdzi Łozanow - wyłowić z podświadomych warstw psychiki odpowiedni zasób potrzebnych informacji w nieprawdopodobnych ilościach. Ważnym czynnikiem wpływającym na procesy pamięciowe jest także - według niego - odpowiednia muzyka. W kulturze i religii nie tylko Indii, ale także wielu innych kręgów cywilizacyjnych, muzyka odgrywa szczególną rolę. Wprowadzenie w trans uśmierza ból, wywołuje stany ekstatyczne itd. Od wieków muzyka i śpiew ułatwiają pracę, służą do usypiania dzieci (kołysanki), bądź odprężenia i rozrywki. W wielu bułgarskich sanatoriach stosuje się muzykę do terapii licznych chorób. Dlatego też Georgi Łozanow postanowił wykorzystać w swoim systemie nauczania wpływ muzyki na psychikę ludzką. Eksperymentalnie potwierdził, że muzyka odpręża ciało i pobudza umysł, stąd też wyśmienicie służy nauczaniu.
     Łozanow wybrał do tego celu europejską muzykę poważną. Ustalił, że szczególnie dobrze nadaje się muzyka epoki baroku w tempie largo. Zwalnia ona puls i wprowadza w idealny stan wypoczynku. Bułgarski uczony poszukiwał sposobów, aby skorzystać z rezerw umysłu, przy założeniu, że ciało i umysł łączą się ze sferą intuicji w jedną całość w procesach uczenia się, pamiętania i komunikowania się. W systemie radża jogi funkcję integracyjną spełniają techniki oddechowe, stąd też oddech został również wykorzystany przez Łozanowa do przyśpieszenia procesów nauczania. W wyniku eksperymentów stwierdzono, że zapamiętywanie zostaje znacznie wzmocnione poprzez zrytmizowanie oddechu z muzyką.
     Okazało się, że przy metrum 4/4 dwie ćwiartki winien zajmować wdech; cztery ćwiartki zatrzymanie oddechu i dwie ćwiartki wydech. W ten sposób powstaje cykl ośmioćwiartkowy. Z przeprowadzonych doświadczeń wynikało, że fazą, w której następuje najbardziej intensywne przyswajanie informacji przez ośrodki mózgu jest faza zatrzymania oddechu. Jeśli czytanie tekstu odbywało się w rytmie odpowiedniej muzyki, a oddychanie uczniów było dostosowane do czytania (tzn. w czasie, gdy lektor czytał nowy materiał, uczniowie wstrzymywali oddech), to następowało rozszerzenie pamięci o 87%. Czytanie tekstu na tle muzyki, ale bez dostosowania oddechu do odpowiedniego rytmu dawało zwiększenie pamięci już tylko o 25%. Przy stosowaniu sugestopedycznej metody nauczania testy wykazywały szybki wzrost ilorazu inteligencji oraz wzmacniającego motywację poczucia własnej wartości. Odprężenie i harmonijne oddychanie pomagało także uczniom pozbyć się w czasie lekcji sugestopedycznej bólu głowy i złego samopoczucia. Ćwiczący uczyli się również prawidłowego sposobu oddychania. Mózg człowieka potrzebuje trzy razy więcej tlenu niż reszta ciała, stąd też tak istotne jest jego dotlenienie poprzez odpowiednią technikę oddychania. Fizjolodzy stwierdzili, że rytmy ciała (uderzenia serca, fale mózgowe itd.) łatwo dopasowują się do muzyki. W islamie np. wyraża się pogląd, że można znacznie zwiększyć koncentrację umysłu oddychając w rytmie śpiewanych słów.
     Na możliwość zwiększenia koncentracji umysłu poprzez rytmiczny oddech i jego odpowiednio długie zatrzymania wskazują także wybitni znawcy przedmiotu: Yogi Ramaczaraka i Mircea Eliade. Tradycje jogi zalecają także synchronizowanie oddechu z pulsem. Najważniejsze jednak dla procesów przyspieszających uczenie się jest - jak twierdzi Łozanow - dostosowanie rytmu oddychania do rytmu prezentowanego materiału. Zsynchronizowanie różnych elementów (oddech - umysł - koncentracja - rytm czytania tekstu lekcji i muzyka) stwarza optymalną gotowość u ucznia do przyswajania wiedzy.
     Kolejnym, niezwykle istotnym czynnikiem w procesie nauczania jest pokonanie barier wewnętrznych, blokad psychicznych i niewiary we własne siły. Łozanow - jako psychoterapeuta - wiedział, że istotną kwestią w nauce jest wywołanie u uczniów stanu odprężenia, podawanie im różnych pozytywnych sugestii i rozwijanie wiary we własne możliwości uczenia się. Uczniowie, w ramach ćwiczeń wstępnych, po fazie odprężenia i relaksacji, a przed przekazaniem nowego materiału, koncentrują się na powtarzaniu pozytywnych afirmacji. Typową afirmacją jest np. zdanie "Potrafię zapamiętać wszystko, co będzie na dzisiejszej lekcji". Każdy z uczestników kursu metodą sugestopedyczną musi indywidualnie stwierdzić, które z elementów tej metody, a więc ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia odprężające, oraz afirmacje, najbardziej przemawiają do jego psychiki i podnoszą jego zdolności. Na te elementy ćwiczeń winien być położony szczególny nacisk. Z badań Donalda Schustera i Raya Beniteza-Bordona z Uniwersytetu Stanowego Iowa w USA wynika, że - średnio rzecz biorąc - afirmacje podnoszą zdolność przyswajania wiadomości o 60%, a np. synchronizacja oddechu z tempem prezentowanego materiału w rytm muzyki aż 78%. Grupy, które wykorzystują atuty wszystkich wspomnianych elementów uzyskują przyrost możliwości przyswajania wiedzy wynoszący średnio 141%.
     Na Zachodzie (głównie w USA) sugestopedia uzyskała już bardzo znaczną popularność.
"Nasz system nauczania języków obcych - mówi prof. Łozanow - jest znany na całym świecie. Istnieją dziesiątki i setki ośrodków wykorzystujących tę metodę, poczynając od ZSRR, USA, Japonii, Szwecji, Anglii, Francji i Austrii, a kończąc na bardzo małych i dalekich krajach Afryki i Azji. Istnieją szkoły, ośrodki naukowe, które pracują nad tymi problemami oraz publikacje potwierdzające efekty. Nauczanie języków obcych przy pomocy sugestologii zostało wszędzie rozpowszechnione, a u nas przeszło ono kilkakrotne modyfikacje metodyczne, ale bez naruszania podstawowych zasad. Nasz ostatni wariant z 1977 roku jest praktycznie wykorzystywany w Instytucie, jak również w niektórych innych ośrodkach, które utrzymują z nami w ostatnich latach stałe kontakty w celu przygotowania wyspecjalizowanych wykładowców".












Strona główna | Magnetoterapia | Supernauczanie | Aby zdrowiej mieszkać | Wahadła Józefa Baja | Huna | MIND ACTIVATOR | Sklep